DENEYLER

ZEİGARNİK ETKİSİ

ZEİGARNİK ETKİSİ NEDİR ?

Zeigarnik etkisi, tamamlanmamış görevlerin ve yarım kalan olayların, tamamlanmış olanlara göre daha iyi hatırlandığını gösteren bir kavramdır.

Zeigarnik Etkisi Nasıl Ortaya Çıkmıştır ?

Kurt Lewin, garsonların ücreti ödenmemiş siparişleri hatırlamakta daha başarılı olduğu , ücreti ödenen siparişlerin ise daha kolay unutulduğu gözlemini yapmıştır. Bu gözlem, Litvanyalı psikolog Bluma Zeigarnik’te büyük bir merak uyandırmış ve bunu araştırmaya koyulmuştur. 1927 yılında, biliş ve bellekle ilgili olan bir deney yapmıştır.

TAMAMLANMAYAN İŞLERİN ETKİSİ

Zeigarnik, 164 bireysel deneğe; kartondan kutu yapmak, L ile başlayan şehirler yazmak ve kilden şekiller oluşturmak gibi 22 basit görev verdi. Görevler verilen deneklerin yarısının bu görevleri tamamlamasına izin verilirken diğer yarısının ise görevleri tamamlamasına izin verilmedi. Bunun üzerine, görevleri tamamlayan grubun bu görevlerin yüzde 43’ünü hatırladığı, tamamlayamayan gruptaki deneklerin ise görevlerinin yüzde 68’ini hatırladığı görüldü. Görevlerin tamamlanmasına izin verilmeyen gruptaki bazı deneklerin görevi son anda bırakması istenmişti, bu deneklerde ise görevleri hatırlama oranı yüzde 90’a kadar çıkıyordu.

Bu deneyin yanı sıra, 200 öğrenci ile yapılan bir çalışmada sınavdan çıkan öğrencilerin cevaplandıramadıkları soruları daha iyi hatırladıkları görülmüştür.

Zeigarnik etkisi televizyon dizilerinde apaçık gözlemlemek mümkündür. Bölümler en merak uyandıran anında bitiverir ve bu sayede izleyiciler bir sonraki bölüme kadar bu olayı düşünür.

Öğrencilerin ders çalışırken çalışmayı bırakıp bağımsız bir işle meşgul olmaya başlamaları (spor, oyun gibi) öğrendiklerini, hiç ara vermeden çalışanlara göre, daha iyi hatırlamalarını sağlar. Bu durum yalnızca bir şeyler öğrenildikten sonra yarım bırakanlar için geçerlidir, hiç bir şey öğrenemeden yarım bırakılan çalışmalar için geçerli olamaz.

Aşk ilişkilerinde inkar ve konuşulmayan pişmanlıkların, itiraflar ve tartışmalarla biten anlaşmazlıklardan daha tehlikeli ve yıkıcı olduğu öne sürülür.

ZEİGARNİK :

” Bu tür gerilim sistemlerinin ortaya çıkma ve sürmesindeki şiddet farklı bireyler arasında değişkenlik göstermekle beraber aynı birey için aşağı yukarı sabittir. Güçlü ihtiyaçlar, onları karşılamak için duyulan sabırsızlık çocuksu ve doğal bir yaklaşımdır. Bu ihtiyaçlar çoğaldıkça bitmemiş işlerin bellekte kapladığı alan da bitmiş işlerinkine göre artar.” DEMİŞTİR.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir